Op vakantie naar Iran (deel 7): Teheran

Stel je eens voor, dat bij ons iedereen – van jong tot oud – gedichten van Joost van den Vondel kan citeren, zelfs gezongen! En dat het Vondelpark een nationale bedevaartplaats is, waar men vanuit het hele land naartoe komt om gezamenlijk aan lees- en voordrachtsessies te doen. Niet toch? Nou, hier in Iran doet men dat wel. In Shiraz ligt de grote Perzische dichter Khajej Shams-ed-Din Mohammed, beter bekend onder zijn ‘artiestennaam’ Hafez, begraven. Deze grote dichter, wiens volledige naam 'Hij die de Koran uit zijn hoofd kan reciteren' is, leefde van 1324 tot 1389, maar is nog steeds razend populair; er is geen Iraniër in wiens boekenkast Hafez’ Divan – zijn verzamelde gedichten – ontbreekt en in het dagelijkse taalgebruik kom je uitdrukkingen tegen die terug zijn te leiden naar Hafez.

Hetzelfde geldt voor de Perzische muziek; zowel de klassieke gezongen variant als de populaire meezingers, in restaurants en theehuizen zie je vaak een bandje staan en als die zo’n klapper spelen dan legt het publiek bestek of waterpijp neer en gaat massaal meezingen en – klappen, alhoewel, het zijn vrijwel altijd de vrouwen die dat doen. Geweldig om dat mee te maken, we waren in zo’n theehuis in de bazaar van Kerman, gevestigd in een oude hamam, en dan zat je daar onder de oude gewelven, met een klaterende fontein en de zoete geur van de waterpijptabak en dan wordt er nog net geen polonaise gelopen – nee, de dames blijven klappend, meezingend en joelend op hun ‘takht’ (die typische, bedachtige zitbanken) zitten en lachen en knikken goedkeurend wanneer je als toerist op de maat meeklapt. De Iranese mannen gaan wat minder scheutig om met hun emoties. Afijn, in de teksten van de Iranese liedjes kom je dus ook de nodige invloeden van Hafez tegen.

Vandaag is onze laatste dag in dit verrassende en prachtige land met zijn lieve bevolking, en reizen we af naar Teheran voor onze thuisvlucht. Gisteren hebben we deze vakantie waardig afgesloten met een avondbezoek aan het Nasq-e-Jahanplein om de prachtige gebouwen en de koepels van de moskeeën in het zachte avondlicht te bewonderen en souvenirs te kopen, en hoe groot was onze verrassing dat kennelijk alle Isfahani dat ook doen! Nou ja, het plein bezoeken dus; het souvenirkopen laten ze aan de toeristen over.

Massaal komen op deze donderdagavond hele families, gewapend met picknickkleedjes en – manden op hun motorfietsjes aangezet om er een mooie avond van te maken. De kinderen dartelen heerlijk in de enorme, ondiepe fontein midden op het plein, gadegeslagen door hun zorgzame ouders en de grasvelden tussen de bloemenperken en struiken lijken wel op een Noordzeestrand tijdens een warme, zomerse zaterdag, zo druk zijn ze bezet. Je raakt dan makkelijk aan de praat met vooral jonge mensen, en weer zijn het de vrouwen die daarin het voortouw nemen. Een van hen – een jonge scheikundestudente – stelde ons voor aan haar hele familie; moeder, oma, zus en tantes met hun gezin, het was een waar opstootje en al handenschuddend gingen we uit elkaar na het uitwisselen van facebookgegevens om vrienden te worden. En later op de avond, al pratend met een studente in de klassieke Engelse letteren, kregen we van de picknickende familie vóór ons lekkernijtjes aangereikt. Wat een prachtige afsluiting, bijna ontroerend gewoon.

En ja, dan weer terug naar Teheran, een rit van ruim vierhonderd kilometer, voor het grootste gedeelte over de 'freeway'. Met onderweg een lunch bij een van die enorme wegrestaurants die ook dienst doen als halteplaats voor de langeafstandsbussen, en waar je naast een klassiek restaurant een heuse hamburgertent hebt, plus een koffiecorner en winkeltjes. Wij gaan voor de hamburger met ‘French Friez’ en beiden zijn voortreffelijk.

En dan, net voor Teheran heb je een must voor de buitenlandse toerist: het megalomane mausoleum van Khomeini. Het is een hangargroot gebouw met in het midden de tombe van de grote leider van de revolutie; kaassie voor de traditionalisten maar de jongere generatie moet er niet veel van hebben. Wel maken op deze snikhete vrijdag veel families gebruik van de airconditioningkoelte in de enorme hal; ze nestelen zich op de Perzische tapijten op de vloer en kinderen dollen en hollen in het rond.

Teheran zelf voelt als een soort van thuiskomst; de enorme stad, genesteld tegen de voet van het Alborzgebergte. Voor ons vertrek kunnen we nog gebruik maken van hetzelfde hotel als aan het begin van de reis, en ook dat voelt als een thuiskomst. Na douchen en een tukje doen verzamelen we op het comfortabele dakterras om met een alcoholvrij biertje te genieten van het uitzicht over de stad en de daarachter gelegen bergen.

En dan nog een verrassing: onze gids Mahboubeh viert vandaag haar 29e verjaardag! Reisgenote Marijana heeft samen met onze chauffeur Ferhad een taart geregeld, dus voor het vertrek naar het vliegveld ontstaat er nog een klein feestje in de receptie. Mahboubeh is volslagen verrast en ontroerd, ook al moet je geen mot met deze pittige tante hebben, ze heeft een hart van goud, en we zullen ze missen. Mahboubeh, Ferhad, al die andere lieve Iraniërs die we hebben ontmoet – maar ook het land met zijn enorme leegtes en prachtige steden, de heerlijke zoele avonden die uitnodigen om naar buiten te gaan en lekker op een terras te eten, die vreemde mix van religie en vrijgevochtenheid in dit land.

Bij ons allemaal heeft Iran zich een warme plek in ons hart veroverd; een veilig en sympathiek land waar je rustig over straat kunt lopen (mits je oplet voor het chaotische verkeer), lekker kunt eten en vanzelf mensen ontmoet. Waard om te bezoeken, en zeker nu: met het opheffen van de embargo’s zal het land meer toeristen aantrekken wat ongetwijfeld ten koste zal gaan van het eigen en oorspronkelijke karakter. Maar dat is peanuts vergeleken met de kansen die de mensen daar krijgen om meer vrijheid te verwerven; feitelijk is het land nu een repressieve dictatuur. Met name de jonge generatie heeft voldoende potentieel voor een ‘Iraanse Lente’ – laten we daarop hopen, en ook dat dat in goede banen geleid zal gebeuren.

Tekst en foto's: Sil Castelein.

Soort: 
vluchtverslag

Reageren op artikelen? Er gelden spelregels. De redactie behoudt het recht om reacties die niet aan de regels voldoen te verwijderen.